Waarom de protesten na Parkland geen echte verandering teweegbrengen aan de wapenwet

Het is 14 februari 2018 in het plaatsje Parkland in Florida, als de 19-jarige Nicolaz Jacob Cruz in zijn middelbare school het vuur opent op medestudenten en personeel. Met 17 doden en 15 gewonden is het een van de dodelijkste schietpartijen op een school in de Verenigde Staten ooit. De daad van Cruz maakt 14 februari de datum waarop er al achttien dodelijke ”mass shootings” zijn geweest sinds het begin van het nieuwe jaar. Hoe kan het dat deze trend van dodelijke schietpartijen blijft aanhouden en hoe reageert de politiek op deze nationale crisis?

De stand van zaken omtrent mass shootings in de Verenigde Staten
Ondanks dat het aantal gewelddadige incidenten in de Verenigde Staten al decennialang jaarlijks afneemt worden mass shootings steeds dodelijker en steeds frequenter. Sinds 1990 is het aantal dagen tussen dodelijke schietpartijen significant afgenomen. Het directe resultaat hiervan is te zien in het overzicht van het afgelopen jaar: de schietpartij in Las Vegas resulteerde in 58 doden, de schietpartij in een nachtclub in Orlando in 49 doden, de schietpartij in Sutherland Springs in 25 doden en dan is er nu nog de recente schietpartij in Parkland die zorgt voor 17 doden en dit waren alleen nog een paar voorbeelden van mass shootings in één jaar! Daarnaast zijn scholen vaak het doelwit: 22% van alle mass shootings spelen zich op een school af. Dit betekent dat sinds 2012 er al meer dan 400 mensen gewond zijn geraakt door een schietpartij op school.

De FBI definieert een mass shooting als volgt: ‘FOUR or more shot and/or killed in a single event [incident], at the same general time and location, not including the shooter.’

Het vuurwapen: De AR-15
Een aanzienlijk deel van het probleem is te vinden in het wapen dat gebruikt wordt in de mass shootings en hoe makkelijk deze verkrijgbaar is. Vrijwel alle schutters van recentelijke schietpartijen gebruikten voor hun daden een variant van de AR-15. De oorsprong van dit wapen is te vinden in de Vietnamoorlog, waar het was ontworpen en massaal ingezet om een match te zijn voor het wapen van de Sovjets: de AK-47. Schutters gebruiken dit wapen vrijwel exclusief voor dezelfde redenen die het wapen zo efficiënt maken in een oorlogssituatie: het is klein, wendbaar, snel herlaadbaar en is makkelijk te modificeren om het veel dodelijker te maken. Ook is er een soort ‘copy-cat effect’ zichtbaar; doordat het wapen zo bekend staat voor massa-moord zijn nieuwe schutters eerder geneigd om ook een AR-15 te gebruiken.

Toen het wapen op de Amerikaanse markt terechtkwam was het initieel een commerciële flop. De AR-15 kreeg pas zijn immense populariteit nadat er voor tien jaar een verbod op de verkoop kwam te staan onder de Violent Crime Control and Law Enforcement Act of 1994. Juist door zijn verboden status werd het een gewild item toen de wetgeving eindigde in 2004, dit werd mede veroorzaakt doordat mensen dachten dat als ze niet snel het wapen insloegen de verkoop van de AR-15 al weer verboden zou worden onder nieuwe wetgeving. Het verbod kwam echter niet meer terug en de AR-15 werd een van de meest verkochte wapens in de Verenigde Staten.

“The only things that stops a bad guy with a gun, is a good guy with a gun”

Maar hoe kan het dat dit oorlogswapen zo makkelijk terechtkwam in de handen van een mentaal instabiele tiener die bekend was bij de FBI? De meeste staten hebben hun eigen wapenwetten, maar in Florida is de verplichte minimumleeftijd voor de aankoop van assault style weapons achttien jaar. Dit betekent dat tieners op een eerdere leeftijd toevertrouwd worden met een dodelijk wapen dan een fles wijn. Voornamelijk assault style weapons zijn nauwelijks gereguleerd. Voor een pistool is de verplichte minimumleeftijd 21 jaar en zit er een wachttijd van enkele dagen tussen de aanvraag en het krijgen van het wapen. Daarentegen hoef je bij de aankoop van een AR-15 slechts een wapenvergunning te hebben waarvoor je een paar formulieren en een soort ‘verklaring omtrent goed gedrag’ moet invullen en op deze manier ben je binnen een klein kwartiertje eigenaar van het wapen.

Daarnaast kun je makkelijk om de verplichte vergunning heen door middel van de zogenaamde gun show loopholes. Bij normale leveranciers van wapens zijn de verkopers aan de staat verplicht om persoonlijke informatie van de koper te verzamelen en naar een vergunning te vragen, maar zolang de verkoper niet een erkende leverancier is hoeft dit niet. Door dit gat in de wetgeving kan iedereen zonder vergunning simpelweg naar gun shows en wapenbeurzen gaan die in het hele land gehouden worden, maar kunnen ook gewoon via het internet of via vrienden makkelijk een wapen kopen. Deze methode om een wapen zonder vergunning aan te schaffen is ook nog eens volledig legaal.

“I believe that, you know, a lot of things are happening because we took God out of the school system. We took prayer out of the school system. And this is why all this is happening.’’ – Manuel Garcia

De invloed van de NRA
Als het probleem bekend is, waarom wordt er dan zo weinig mee gedaan? De publieke steun is in recente jaren massaal uitgegaan naar tenminste basale vormen van restricties op wapens: een uniforme meerderheid van zo’n 97% van de Amerikanen is voor strengere achtergrondcontroles voor wapenbezitters en na de Parkland shooting was een meerderheid van 67% voor het verbieden van assault style weapons. Hoe kan dan dat Washington dan geen voortgang maakt in de wetgeving omtrent wapens?

De belangrijkste speler in het beïnvloeden van Washington om geen hervormingen door te voeren is de NRA , ofwel de National Rifle Association. Hun enorme politieke invloed heeft ervoor gezorgd dat er haast geen enkele verandering is geweest in de afgelopen decennia. Dit doet de groep voornamelijk door bijdrage te leveren aan campagnes of gewoon normaal contributies te geven: zo neemt ongeveer de helft van alle zittende wetgevers in Washington donaties van de NRA aan en heeft Donald Trump 9,8 miljoen dollar in de vorm van campagnehulp gekregen, daarentegen staat de 19,7 miljoen dollar die de NRA heeft uitgegeven om de campagne van Hillary Clinton te belemmeren.

“Guns don’t kill people, people with guns kill people.”

De politieke invloed van de NRA valt echter niet te verklaren door de grote donaties die ze maken; elk jaar besteedt de tabaksindustrie een veelvoud van het budget van de NRA. Het is ook niet zozeer het aantal leden wat deze lobby sterk maakt, maar het sterke activisme van de leden. Omdat de ideologie van de NRA een heldere simpele boodschap is, geen plan voor iets maar slechts een simpele ’nee!’ tegen elk plan voor verandering, kunnen leden gemotiveerd harde actie voeren. De NRA speelt hierop in door notificaties te sturen voor elke motie die zou worden aangenomen en stuurt de tijden en plaats van de zitting, waardoor de leden effectief hun ‘nee!’ de politiek in brengen.

De NRA heeft een van zijn grootste successen behaald in het afblokken van informatie. Dit komt grotendeels door het zogenaamde Dickey-amendment. De wet die door Jay Dickey in 1996 is opgesteld verbood het Ministerie van Volksgezondheid, de CDC, hun budget te gebruiken om te pleiten voor gun control. Hoewel het amendement geen verbod stelde op onderzoek naar de effecten van wapens heeft het Senaat sinds 1996 het budget voor onderzoek verminderd met 96%. Hiermee is de wet effectief een verbod op wapenonderzoek geworden.

The Dickey-Amendment: ‘’none of the funds made available for injury prevention and control at the Centers for Disease Control and Prevention (CDC) may be used to advocate or promote gun control.’’

Daarnaast zijn er regels opgesteld waardoor de ATF, de Bureau of Alcohol, Tobbacco, Firearms and Explosives, niet de bevoegdheid heeft om een wapenregister op te stellen. De makers van de wetgeving deden beroep op de Second Amendment, een wet die het privé-bezit van vuurwapens een grondwettelijk recht maakt. In de context van de Amerikaanse onafhankelijkheidsoorlog was de grondwet een verzekering dat burgers zich tegen de heersers zouden kunnen verzetten als dat nodig was. Een wapenregister vanuit de overheid staat lijnrecht tegenover dit principe en kan dus via de grondwet uitgeschakeld worden. Door deze restricties op de ATF en CDC ontbreekt zelfs de meest basale informatie over wapens en hun invloed – het is niet eens bekend hoeveel vuurwapens er in de Verenigde Staten zijn – waardoor handelen en verandering bewerkstelligen moeilijk is. De NRA heeft enorm gelobbyd voor beide wetten.

Een gepolariseerd land
Amerika is een sterk verdeeld en politiek gepolariseerd land. Doordat er maar twee ‘echte’ partijen zijn, moeten mensen hun loyaliteit aan een fractie uiten en blijft hun mening vaak rigide. Dit maakt het extreem moeilijk om publieke steun te vergaren voor verandering in de wapenwetten; dat dit issue verdeeld over partijgrenzen is, maak het een stuk moeilijker voor Republikeinen om dit idee aan hun achterban te verkopen. Om deze reden is het vrijwel onmogelijk om iets aan de Second Amendment, die verandering juridisch heel moeilijk maakt, te veranderen doordat er een tweederde meerderheid in het lager en hogerhuis nodig is om een grondwet aan te passen.

The Second Amendment: ‘’A well regulated militia, being necessary to the security of a free state, the right of the people to keep and bear arms, shall not be infringed.’’

Mass shootings verliezen grotendeels hun kracht om verandering in de publieke opinie aan te brengen door de manier waarop Republikeinen en de conservatieve media ermee omgaat.Vaak wordt de focus van een wapenprobleem verlegd naar een probleem van mentale gezondheid. Na mass shootings ontstaat zelfs vaak steun achter meer wapens. Met catchphrases als ‘The only thing that stopts a bad guy with a gun, is a good guy with a gun’ of ‘guns don’t kill people, people with guns kill people’ wordt de mening van het publiek effectief gemanipuleerd naar lossere wapenwetten.

Waarom Parkland eindelijk verandering kan betekenen
Door frequentie van zulke grote schietpartijen in de Verenigde Staten is normalisatie en gewenning ontstaan. Meestal leidt een mass shooting tot maximaal een week van publieke verontwaardiging en debat waarin er uiteindelijk geen enkele oplossing komt of veranderingen worden gemaakt. Maar de schietpartij van Parkland lijkt dit patroon te hebben doorbroken, doordat het debat nu veel langer aanhoudt en door het activisme van de overlevende studenten.

“In retrospect Sandy Hook marked the end of the US gun control debate. Once America decided killing children was bearable, it was over.” – Dan Hodges

Enkele uren na de schietpartij kwamen de eerste tieners op tv om zichzelf uit te spreken voor strictere wapenwetten en werden door de media onthaald als nationale helden. De tieners gingen naar hun gemeentehuizen, in debat met senatoren en confronteerden wetgevers met het geld dat ze aannamen van de NRA. Emotionele filmpjes van moeders en de studente Emma Gonzalez gingen viral op social media en de #neveragain beweging werd al gauw trending op twitter. Dit resulteerde in protesten door het hele land heen, een studentenmars naar Washington en een gepland protest op 14 maart waarop studenten zeventien minuten hun school uit lopen voor de zeventien gevallen slachtoffers.

De initiële reacties van wetgevers en senatoren waren positief: De senator van Florida, Marco Rubio, beweerde dat hij zou kijken naar het verbieden van large capacity magazines, Alex Azar, Republikeinse voorzitten van de HHS, beloofde dat hij de CDC meer ruimte zou geven voor het onderzoeken van de effecten van wapens en president Trump pleitte voor strengere achtergrondcontroles en een verbod op bum stocks, een gadget die semiautomatische in automatische wapens verandert wat gebruikt werd in de Las Vegas shootings.

Jack Kingston: I think it’s a horrible tragedy, and I am heartbroken that young people have gone through this, and I hope that it never happens again. But I also know that their sorrow can very easily be hijacked by left-wing groups that have an agenda. Well, let’s ask ourselves, do we really think — and I say this sincerely — do we really think 17-year-olds on their own are going to plan a nationwide rally?

Maar deze kant van het verhaal wordt al snel overschaduwd door negatieve signalen. Zo werd op de dag van de protesten door Florida een motie afgekeurd waardoor er gepraat zou worden over een verbod op assault style weapons; op dezelfde dag werd er nog een motie aangenomen waardoor er gepraat zou worden over de gevaren van pornografie. Daarnaast hebben Republikeinen al eerder na mass shootings de belofte gedaan large capacity magazines en bum stocks te verbieden, wat uiteindelijk loze beloftes bleken. Bovendien staan Republikeinen in een moeilijke positie om zulke wetvoorstellen aan te nemen. Door het bewind van Trump verwachten de Republikeinen enorm electoraal verlies in de aankomende mid-term elections en omdat dit onderwerp zo gevoelig ligt bij hun achterban, durven ze niet een moeilijke controversiële beslissing te nemen over strengere wapenwetten.

Dan is er nog president Donald Trump die zich uitgesproken heeft voor strengere achtergrondcontroles en strictere wapenwetten. In theorie is Trump in de positie om verandering te bewerkstelligen, maar het is zeer onwaarschijnlijk dat hij dit ook daadwerkelijk gaat doen. Ten eerste omdat Trump een geschiedenis heeft van zichzelf tegenspreken, waardoor zijn beloftes niet veel waard zijn. Hij heeft eerder in zijn leven in het pro gun-control kamp gezeten en in de pro gun-rights kamp. Daarnaast kan Trump dit idee ook niet aan zijn achterban verkopen, voor wie dit een extreem belangrijk punt is, zonder zijn al historisch lage approval rating nog verder te laten zinken. Ook heeft Trump daarnaast nog een heel nauwe band met de NRA. Hij reageerde op de schietpartij in Parkland met het idee om leraren te trainen en bewapenen in klaslokalen en zelf een bonus te geven aan leraren die een wapen bij zich zouden dragen; wat niet heel erg klinkt als een man die voor strictere wapenwetten is.

Het is dus maar de vraag of de schietpartij en protesten van Parkland enigzins gevolgen zullen hebben voor de wapenwetten in de Verenigde Staten. Voor hoe het nu nog lijkt, kunnen de studenten in de rest van het land alleen maar hopen dat de #neveragain beweging haar belofte waarmaakt.

 

Door: Quinten Torre
Foto: Flickr 2018

One Comment on “Waarom de protesten na Parkland geen echte verandering teweegbrengen aan de wapenwet”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *