Nog steeds geen perfecte vrede in Colombia

© Pixabay

Vorige week in de nacht van dinsdag op woensdag bereikte in Colombia een wapenstilstand tussen de regering en de ELN de deadline. Over het verlengen van deze wapenstilstand zou op woensdag door beide partijen worden gesproken. Echter na aanslagen van de ELN besloot president Juan Manuel Santos om zijn hoofdonderhandelaar terug te roepen naar de hoofdstad Bogota. De ELN had enkele uren na het aflopen van de wapenstilstand olie-installaties en een marinebasis aangevallen, bij de laatste waren twee militairen gewond geraakt door een granaat. De wapenstilstand diende het vergemakkelijken van vredesonderhandelingen tussen de overheid en de ELN. Deze onderhandelingen vonden plaats in de hoofdstad van buurland Ecuador.

Guerrillabewegingen in Colombia

Binnen Colombia bestonden er tot voor kort twee grote guerrillabewegingen, de FARC en de ELN. De FARC werd in 1964 opgericht uit boerenzelfverdedigingsgroepen. Het had een marxistische ideologie en als doel het oprichten van een communistisch bestuur. De ELN werd in dat zelfde jaar opgericht met vergelijkbare marxistische ideologie door katholieke priesters. De ELN kan over het algemeen worden gezien als het kleine broertje van de FARC. Beide partijen vechten al meer dan vijf decennia tegen de Colombiaanse overheid. De FARC echter kwam in 2016 tot een vredesakkoord met de overheid, waarna het zich om heeft gevormd tot een politieke partij. Het plan was natuurlijk dat de ELN hierna zou volgen. Dit lijkt echter nog even op zich te laten wachten.

Beide groepen zijn er om bekend kindsoldaten te gebruiken en ontvoeringen te plegen, met als doel het vragen van losgeld om hun acties te kunnen financieren. Daarnaast zijn ze ook berucht om het plegen van aanslagen op zowel militairen als civiele doelen. Hierdoor zijn er ook zeer veel burgerslachtoffers gevallen, wat er toe heeft geleid dat ze internationaal ook als terreurbewegingen worden gezien. Daarbij zijn ze ook berucht voor hun betrokkenheid bij de drugshandel in het land. Als tegenreactie werden er door rijke burgers paramilitairen, veelal rechts ideologische, opgezet en gefinancierd. Dit alles heeft er dan ook toe geleid dat Colombia zeer lang een onstabiel, en dus onaantrekkelijk voor buitenlands investeringen, land was. Een belangrijk verschil tussen de groeperingen is dat de ELN van af het begin gefocust was op gewelddadige acties.

Vredesonderhandelingen en verdragen.

De FARC sloot in 2016 dus vrede met de Colombiaanse overheid. Dit ging echt niet zonder de problemen en is nog steeds niet volledig verzekerd. Het eerste Verdrag werd namelijk door de bevolking in een referendum met een nipte meerderheid verworpen. Hierdoor dreigde er voor een kort moment een einde te komen aan vier jaar van onderhandelingen. Beide partijen waren echter vastbesloten om de jaren van onderhandelingen voor niks te laten zijn en stelde in negen dagen een aangepast verdrag op. Dit werd uiteindelijk ondertekend op 24 november 2016 en is daarna door de regering goedgekeurd. Voor het bereiken van een vredesakkoord met de FARC kreeg de president Santos dat jaar ook de Nobelprijs voor de vrede. Dit gebeurde al bij het eerste vredesverdrag met de FARC. Deze vrede is echter in het afgelopen jaar onder druk komen te staan. Om het verdrag uit te kunnen voeren moest het Colombiaanse parlement namelijk 40 wetten goedkeuren. De bedoeling was omdat allemaal door middel van een speciale procedure binnen een jaar te regelen. Gelukkig voor de regering  waren de belangrijkste wetten net op tijd door het parlement, voor het aflopen van de deadline van de speciale procedure. De oppositie is namelijk in staat geweest het proces flink te vertragen. Hierdoor zijn niet alle wetten behandeld en de wetten die wel behandeld zijn hebben soms flinke veranderingen moeten ondergaan. Zo is de belangrijkste wet in zulke mate aangepast dat deze bijna alleen nog maar op voormalig FARC-leden van toepassing is. Hierdoor lijkt het er op dat alleen nog maar voormalig FARC-leden verantwoording moeten afleggen voor hun acties en niet ook het leger en paramilitaire groeperingen en hun financiers, wat eerst wel het plan was. Hierdoor dreigt er een beeld te ontstaan dat voormalig leden van guerrillabewegingen dus een slechter behandeling gaan krijgen dan in de verdagen worden voorgesteld. Dit zal de huidige onderhandelingen met de ELN niet vergemakkelijken.

Deze onderhandelingen zijn daarbij altijd al moeilijk verlopen. In de aanloop van de laatste wapenstilstand was de ELN tijdens onderhandelingen namelijk nog steeds zeer actief. Zo weren er nog steeds aanslagen gepleegd en werden er ook mensen ontvoerd. Zo ook twee Nederlandse journalisten van het programma spoorloos. Uiteindelijke waren de partijen wel in staat om tot een wapenstilstand te komen. Tijdens deze wapenstilstand zou de overheid geen actie ondernemen op de ELN en de omstandigheden van gevangen genomen leden verbeteren. De ELN zou op zijn beurt geen aanslagen plegen, minderjarigen rekruteren, landmijnen gebruiken en plaatsen, en geen ontvoeringen plegen. Deze wapenstilstand ging in op 1 oktober 2017 en zou lopen tot 12 januari 2018 met de verwachting dat deze hierna zou worden verlengd. Dit is dus niet gebeurd en daarmee een is vredesverdrag weer een stuk verder weg.

 

 

Door: Jorin Wassenaar
Foto: © Pixabay

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *