De strijd voor Catalaanse onafhankelijkheid

Een complete geweldsescalatie ontstaat als Spaanse premier Mariano Rajoy het Catalaanse referendum ongeldig verklaart en de Guardia Civil samen met de Spaanse politie op een gewelddadige wijze stemlokalen sluit. Minstens 844 mensen raakten gewond. De boodschap is duidelijk: De Catalanen willen onafhankelijkheid. Wat zal de Spaanse regering doen terwijl de spanning in Barcelona stijgt?

Waarom onafhankelijk?
Autonomie is al vaker een belangrijk thema geweest in de Spaanse provincie. De eerste vorm van een onafhankelijke staat zou ontstaan zijn in de 12e eeuw en sindsdien heeft het zich cultureel altijd afgescheiden van de rest van het Iberisch schiereiland. Zo heeft Catalonië haar eigen taal en is al sinds 2012 stierenvechten illegaal. Nadat Spanje een republiek werd in 1931  kreeg Catalonië een speciale onafhankelijke functie binnen de staat. Dit werd teruggedraaid toen fascistisch dictator Francisco Franco in 1939 aan de macht kwam, welke de Catalaanse identiteit met geweld onderdrukte. Vier jaar na de dood van Franco in 1979 kreeg Catalonië opnieuw een autonome functie binnen Spanje, maar door de zware onderdrukking van Franco was er een sterke groepsgevoel onder de Catalanen ontstaan.

Door de wereldcrisis van 2008 kwam Spanje in een zware recessie terecht en kwam er veel druk te liggen op Catalonië, die een belangrijke rol binnen de Spaanse economie heeft. Ook probeert de Spaanse overheid  al jaren systematisch de autonomie van Catalonië af te bouwen.  Deze ontwikkelingen leidden tot grote onvrede onder de Catalanen, die in november 2014 een peiling hielden over de onafhankelijkheid. Hierbij was er een overduidende meerderheid van 80% voor de afsplitsing. De Catalaanse leider Carles Puidgemont beloofde dat er opnieuw een referendum plaats zou vinden op 1 oktober 2017.

“If someone is asked to go to a polling station, do not go, because there can be no referendum and it would be an absolutely illegal act,” Rajoy told Catalans.

Het referendum
De Spaanse regering reageerde hierop door, net als in 2014, het referendum onmiddellijk ongeldig te verklaren en adviseerde burgers om niet te stemmen. Premier Rajoy opperde dat het referendum ondemocratisch en tegen de grondwet is. Immers staat er in de grondwet dat provincies zich onmogelijk kunnen afscheiden van de Spaanse staat. Naast wettelijke redenen kan Rajoy het zich bovendien niet economisch veroorloven om het gebied te verliezen. Catalonië  is een belangrijke motor in de Spaanse economie. Slechts 16% van de complete bevolking is verantwoordelijk voor meer dan 20% van het complete bbp.

Ondanks het advies van premier Rajoy gingen er toch ruim 2,4 miljoen Catalanen naar de stembus, die een spetterende overwinning van 90% voor onafhankelijkheid hebben geleverd. De politie probeerde samen met de Guardia Civil het referendum te stoppen door stemlokalen te sluiten, wat leidde tot rellen en felle confrontaties. Er raakten meer dan 844 mensen gewond. Ooggetuigen beweerden dat de politie onredelijk intrad en met traangas en rubberen kogels te werk ging. Dit raakte bij de Catalanen vooral een gevoelige snaar, omdat het deed denken aan de onderdrukking tijdens de heerschappij van Franco.

“Those who make peaceful revolution impossible will make violent revolution inevitable.” – John F. Kennedy.

Waarom nu?
Hoewel de Spaanse overheid het referendum nog steeds als ongeldig heeft verklaard, beweerde Catalaanse leider Puidgemont dat hij het referendum als bindend beschouwt. Tegelijkertijd houdt de Europese Unie zich afstandelijk van het conflict. Door Catalonië onafhankelijkheid te geven, vreest de EU dat er een kettingreactie zal ontstaan van gebieden die zich ook willen afscheiden zoals; Wales, Noord-Italië en Corsica. Bovendien is het moeilijk om een onafhankelijk Catalonië lidmaatschap aan de EU te verlenen door de veto-stem van Spanje. Wat er nu zal gebeuren is voornamelijk afhankelijk van de Spaanse regering en of zij het conflict diplomatiek of gewelddadig blijft benaderen. Het blijft de vraag of het conflict in Catalonië zal escaleren of niet.

 

Door: Quinten Torre

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *