‘Selection day’ in Hongkong

 

Election day? In Hongkong noemen ze het spottend ‘Selection day’. Afgelopen zondag werd de impopulaire Carrie Lam verkozen tot nieuwe leider van Hongkong. Impopulair zijn en toch verkozen worden: het klinkt tegenstrijdig en dat is het ook. Hoe zit dat precies?

156 jaar lang was Hongkong een kolonie van de Britten, tot zij de stad in 1997 overdroegen aan China. China beloofde om Hongkong te besturen volgens het ‘één land, twee systemen’-principe. Dit betekende dat het Chinese autoritaire systeem niet ingevoerd werd in Hongkong, maar dat er vrije verkiezingen zouden komen. Dit is twintig jaar later nog steeds niet gebeurd: alleen een selecte groep van ongeveer twaalfhonderd inwoners mag stemmen in Hongkong. Dat is niet veel, op een bevolking van zeven miljoen inwoners. Bovendien zijn deze geselecteerden onderdeel van de economische en politieke elite van Hongkong en over het algemeen (uit eigenbelang) pro-China. Het ‘één land, twee systemen’-principe wordt dus wel heel vrij geïnterpreteerd.

In augustus 2014 maakte China bekend dat alleen een pro-Chinese kandidaat leiding mocht geven aan Hongkong. Ook moesten alle kandidaten voor de verkiezingen in 2017 goedgekeurd worden door Beijing. En dat terwijl China in 2012 nog beloofde dat de bevolking in 2017 meer inspraak zou krijgen. Het leidde tot grote demonstraties, de ‘parapluprotesten’. Tienduizenden mensen bezetten het financiële centrum van Hongkong. Paraplu’s, normaal gebruikt als bescherming tegen de zon, beschermden de demonstranten tegen traangas. Het mocht uiteindelijk niet baten. Hoe groot het protest ook was, het leidde niet tot concrete veranderingen.

Lam is al tientallen jaren onderdeel van de Hongkongse bestuurderselite en gaf zelf toe dat ze geen idee heeft hoe een metrokaart werkt of waar ze wc-papier kan kopen.

En dus koos de elite van Hongkong zondag met 777 van de 1194 stemmen Carrie Lam tot nieuwe leider. Lams voornaamste concurrent was John Tsang. Hij deed het veel beter in de peilingen dan Lam. Lam is al tientallen jaren onderdeel van de Hongkongse bestuurderselite en gaf zelf toe dat ze geen idee heeft hoe een metrokaart werkt of waar ze wc-papier kan kopen. Maar zij was wél de beoogde kandidaat vanuit Beijing. Deze verkiezing bevestigt daarom dat de invloed van Beijing in Hongkong veel groter is dan die van de bevolking. Een van de leiders van het protest in 2014 was Joshua Wong, op dat moment nog maar zeventien jaar oud. Hij noemt Lams verkiezing ‘een nachtmerrie’ en is niet van plan zich erbij neer te leggen. In juli komt de Chinese president Xi Jinping op bezoek in Hongkong, omdat de stad dan officieel twintig jaar bij China hoort. Dat lijkt Wong en zijn medestanders een mooi moment voor een grote staking, om een duidelijk signaal af te geven naar China. Maar Wongs veiligheid loopt gevaar: hij zal niet de eerste activist zijn die ontvoerd wordt door de Chinese veiligheidsdiensten. Juist door de publiciteit op te zoeken, hoopt hij veilig te blijven.

Het is afwachten hoe Carrie Lam het gaat doen de komende tijd. Zal ze winnen aan populariteit in Hongkong, of zich vooral schikken naar China? Dat laatste lijkt waarschijnlijker. Het rijker wordende China wordt alleen maar zelfverzekerder en veel rijke Chinezen vestigen zich in Hongkong. Dit heeft stijgende huurprijzen en grote concurrentie op de arbeidsmarkt als gevolg. Het doet de verdeeldheid in Hongkong allemaal geen goed. De paraplu-demonstranten laten het er waarschijnlijk niet bij zitten. Of Carrie Lam blij moet zijn met haar dubieuze verkiezing, is dus nog maar de vraag.

Dit artikel is geschreven door Roos Lankhorst.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *