Het Terrorisme van de Toekomst

’Could you help me with my suitcase?’ Ik stap net uit mijn trein en een onbekende vrouw kijkt mij vriendelijk aan. Ze staat met twee enorme koffers bij de roltrap en het is duidelijk dat het haar nooit gaat lukken om met beide koffers beneden te komen. Dus ik knik, pak één van haar koffers aan en stap op de roltrap naar beneden. Terwijl ik langzaam naar beneden hobbel voel ik een vlaag van paniek door mijn lichaam gaan. Ik kan de vrouw niet meer zien en ben alleen met haar koffer. Op een groot station. Tijdens de spits. En dat ding is eigenlijk verdacht zwaar… 

Het feit dat ik dit artikel in levende lijven heb geschreven verklapt al een beetje dat er natuurlijk geen bom in de koffer zat. Niet veel later kwam de vrouw naar beneden met haar andere koffer en dankte zij mij vriendelijk. Was het overdreven dat ik me zo bang voelde? Misschien. Maar waarschijnlijk ben ik niet de enige die zich de laatste tijd (onbewust) meer zorgen maakt om terrorisme. Recente aanslagen en groeiende terreurbewegingen hebben duidelijk gemaakt dat terrorisme nog lang niet tot de verleden tijd behoort. Maar hoe ziet terrorisme er uit in de toekomst? Moeten we ons dan nog steeds zorgen maken over explosieven in een koffer, of liggen er andere gevaren op de loer?

Cyberterrorisme
Cyberterrorisme is, simpelweg, terrorisme via het internet. Maar hoe kan je nou een terroristische aanslag via het internet uitvoeren? Door computernetwerken te hacken kan je grootschalige verstoringen veroorzaken. Wat als alle computers in een ziekenhuis uitvallen? Wat als de beveiliging van de chemische industrie wordt platgelegd? Terroristische cyberaanvallen hebben nog nooit voor doden gezorgd, maar bestaan tot nu toe uit eenvoudige aanvalsmethoden die zich beperken tot het verspreiden van propaganda en het veroorzaken van intimidatie. Over het algemeen zijn terroristen immers geen hackers, en hackers geen terroristen. Daarnaast zijn cyberaanvallen erg moeilijk uit te voeren. Systemen zijn vaak goed beveiligd en veel kritieke infrastructuren zijn niet verbonden met het internet. Toch liet de AIVD afgelopen jaar weten zich zorgen te maken over de toekomstige dreiging van cyberterrorisme. Terroristen zijn zich steeds meer bewust van de ‘mogelijkheden’ van cyberterrorisme. Zo zou terreurorganisatie IS bezig zijn met het opbouwen van een samenwerkingsverband met verschillende hackercollectieven. De AIVD concludeert op hun website dat digitale aanvallen “een van de grootste dreigingen (zijn) waar Nederland op dit moment mee te maken heeft.” Terroristen hebben nu nog niet de capaciteit om aanvallen via het internet uit te voeren, maar de AIVD claimt de ontwikkelingen wel nauwlettend in de gaten te houden.

terrorisme4
Anonymous: vrijheidsvechters of cyberterroristen?

Bioterrorisme
Bioterroristen proberen via een aanslag grote groepen mensen te besmetten met virussen, toxines of bacteriën. We kennen allemaal wel een rampenfilm waarin een slechterik een virus vrijlaat waaraan de hele wereld bezwijkt, totdat iemand als Matt Damon of Will Smith de boel komt redden met een anti-virus. Bioterrorisme heeft buiten de filmwereld nog niet een hoog aantal slachtoffers veroorzaakt, maar er zijn wel degelijk bioterroristische aanslagen geweest. Zo werden er vlak na 9/11 poederbrieven verstuurd naar Amerikaanse senatoren en persbureaus, die bij opening antraxsporen loslieten. Vijf mensen verloren hun leven door inademing van de bacterie. Helaas worden biologische wapens steeds geavanceerder en kunnen ze inmiddels gemakkelijk duizenden mensen infecteren, dierenpopulaties uitroeien en voedselketens ontwrichten. In 2007 waarschuwde de Europese Commissie dan ook voor de toekomstige dreiging van bioterrorisme. Eurocommissaris Franco Frattini zei toen: “Nu gebruiken terroristen explosieven, maar in de toekomst kunnen ze weleens naar minder conventionele wapens, zoals biologische wapens, grijpen.” Toch is een grote bioterroristische aanval uitvoeren nog knap lastig. Want één: hoe kom je aan een biologisch wapen? En twee: hoe zorg je ervoor dat jij en jouw mensen niet ziek worden, maar je doelwitten wel? Een bioterroristische aanval pleeg je niet zomaar, maar dat neemt niet weg dat de mogelijkheid er absoluut is.

Chemisch terrorisme
Chemische wapens bestaan uit niet-explosieve chemische stoffen en kunnen een groot aantal doden veroorzaken. Er zijn nog niet veel mensen gestorven door chemische aanvallen, maar er zijn wel degelijk incidenten geweest. Zo overleden in 1995 twaalf mensen in Tokio omdat een sekte het gevaarlijke zenuwgas sarin losliet in de metro. Recentelijk waarschuwde de Franse premier Manuel Valls voor het gevaar van chemisch terrorisme. Volgens Valls is er een goede kans dat terroristen ooit chemische wapens in handen krijgen. Naar aanleiding van de aanslagen in Parijs gaf het Franse Ministerie van Volksgezondheid dan ook de opdracht tot het maken van een tegengif tegen chemische verbindingen die het zenuwweefsel kunnen aantasten. Maar of terroristen echt in staat zijn om een grote gifgasaanval uit te voeren blijft de vraag. Aan het gas voor een groot chemisch wapen kom je niet zomaar, en ook het gebruik van dergelijke wapens is lastig. Staat de wind net de verkeerde kant op, dan waait je gas zo weg.

Een gas-aanval in de metro van Tokio zorgde voor 12 doden.

Nucleair terrorisme
Wat zou er gebeuren als terroristen een nucleair wapen in handen krijgen? Het antwoord: weinig goeds. Met één nucleaire aanval kan je al tienduizenden tot honderdduizenden mensen vermoorden. Zo zorgden de twee nucleaire bommen die werden losgelaten op Hiroshima en Nagasaki voor minstens 129,000 doden – en dat was ruim zeventig jaar geleden. Volgens het Amerikaanse ‘Justice Department’ proberen verschillende terreurgroepen sinds tenminste 1992 aan de materialen te komen om een nucleair wapen te maken. Maar het is lastig om aan nucleair materiaal te komen en het bouwen van een wapen vereist zeer geavanceerde technieken. Voor zover bekend is, is het bouwen of verkrijgen van een nucleair wapen nog geen enkele terrorist gelukt. Toch is het zeker niet onmogelijk dat dit in de toekomst wél lukt. Er zijn tenminste achttien incidenten geweest waarbij kleinere hoeveelheden nucleair materiaal ”verdween” of werd gestolen. In theorie zouden terroristen ook een aanslag kunnen plegen op nucleaire faciliteiten, om zo aan materiaal te komen óf om zo radioactieve besmetting te veroorzaken. Daarnaast zou een terroristische groep een nucleair wapen van een staat kunnen stelen of opkopen. Ondanks dat het geen makkelijke opgave is, bestaat de mogelijkheid dat terroristen in de toekomst een nucleair wapen in handen krijgen. In april 2010 noemde president Barack Obama nucleair terrorisme dan ook de allergrootste dreiging voor de (inter)nationale veiligheid, zowel op korte als op lange termijn.

terrorisme3
President Obama maakt zich zorgen om nucleair terrorisme.

En nu?
Terrorisme leeft al honderden, misschien zelfs duizenden jaren. Het zal hoogstwaarschijnlijk niet verdwijnen in de toekomst. Het enige wat we kunnen doen is ontwikkelingen op het gebied van terrorisme goed in de gaten blijven houden. Dat er veel niches zijn waar het terrorisme zich kan uitbreiden is duidelijk, maar of terroristen deze mogelijkheden ook kunnen en gaan benutten blijft de vraag. We moeten ons vooral niet laten leiden door angst. En, als het even kan, ook niet met de koffer van een onbekende op stap gaan.

Dit artikel is geschreven door Rebekah Simmons, mede-hoofdredacteur van Politeia Magazine en derdejaars studente politicologie.

Dit artikel verscheen eerder in de nieuwe editie van Essay Magazine, hét VU-faculteitsmagazine van de Sociale Wetenschappen. Haal jouw exemplaar bij EOS, de FSR of in de computerlokalen naast het Filosofenhof.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *