Terreur in de Thalys: Zelf-radicalisering?

“Wist je dat we toen naar Parijs zouden gaan?”

Dat zei mijn vriend toen het op het journaal over de terrorist in de Thalys ging. We zouden namelijk op 21 augustus een weekendje naar Parijs gaan, gewoon voor een leuke tijd. Maar blijkbaar ging niet iedereen voor de lol.

De vermeende terrorist Ayoub El Kahzanni verstopte zich die dag namelijk in het toilet van de Thalys, gewapend met messen en geweren. Toen hij er uit kwam verwondde hij drie van zijn medepassagiers, gelukkig niet ernstig. Ayoub werd gestopt voordat hij iemand kon doden en zit nu in de gevangenis.

Nu is hij niet de enige die in z’n eentje te werk gaat. Wat zet iemand als Ayoub er toe aan om een bloedbad aan te richten?

Self-radicalization

In de media komt steeds vaker de vraag naar voren of het de actie van een zogenaamde “lone wolf” was. Personen die bijvoorbeeld in hun eentje een eiland vol jongeren uit willen moorden. Maar wat is een lone wolf?

Een lone wolf terrorist is iemand die individueel aanslagen pleegt zonder officiële banden te hebben met een terroristische organisatie, en ook geen opdracht heeft gekregen om een aanslag uit te voeren. Zij kunnen zich wel identificeren met een radicale organisatie, bijvoorbeeld via internet, maar gaan buiten de organisatie om.

Wat motiveert deze mensen om aanslagen te plegen? In de media wordt door bijvoorbeeld GeenStijl een beeld geschetst van iemand die op een dag besluit om terrorist te worden. Een psychisch gestoord persoon of iemand die zich buitengesloten voelt en daarom in z’n uppie besluit om maar te gaan radicaliseren. Dat de lone wolf als het ware het product is van self-radicalization. Dit impliceert dat radicalisering een individueel proces is. Maar is radicalisering echt iets wat één persoon doormaakt, of zijn er ook andere mensen voor nodig?

Terroristisch netwerk

Laten we eerst een mythe loslaten: radicalisering is niet een individueel maar een sociaal proces. Een persoon besluit niet opeens op een dag om terrorist te worden, noch zal hij of zij dit opeens worden door een psychische stoornis. Iemand wordt namelijk opgejut en aangezet tot zijn acties door een ander.

Een individualistisch frame van self-radicalization legt alle verantwoordelijkheid van het proces bij één persoon, terwijl er altijd andere mensen nodig zijn om te kunnen radicaliseren. En door het zo te bekijken zal je deze mensen nooit kunnen begrijpen en bestrijden.

Natuurlijk zijn er wel individuele, psychologische factoren die een rol spelen bij radicalisering. Identificatie, zelfperceptie, en gevoelens van rechtvaardigheid spelen een grote rol. Wanneer iemand voelt dat hij gemarginaliseerd wordt in de samenleving, of ervaart dat zij niet krijgt wat haar toebehoort terwijl anderen dat wel krijgen, zal dat een voedingsbodem leveren voor terroristische sentimenten en beïnvloeding.

Echter, deze voedingsbodem alleen is niet genoeg om ook een terroristische daad te plegen. Iemand kan zich nog wel zo boos maken om onrechtvaardigheid en onderdrukking, maar als hij omgaat met mensen die geweld veroordelen, zal hij waarschijnlijk ook geen geweld gebruiken om zijn situatie te verbeteren. Aan de andere kant, als iemand in een omgeving verkeert waar geweld wordt gezien als een legitiem middel om jouw doelen te bereiken, is het waarschijnlijker dat hij een terroristische aanval zal plegen.

Er zijn altijd andere mensen nodig om mensen te motiveren hun gedachten kracht bij te zetten met daden. Veel Islamitische “lone wolfs” hebben een periode doorgebracht in Syrië, waar ze waarschijnlijk in contact zijn geweest met terroristische groeperingen en zijn gesocialiseerd in hun gedachtegoed. Daarnaast valt er mogelijk ook een rol toe te schrijven aan virtuele contacten, waar mensen op internetfora en chatrooms elkaar op kunnen jutten en hun goedkeuring kunnen uiten voor de gewelddadige ideeën van anderen.

Radicalisering en het worden van een terrorist is dus een sociaal proces, waarin mensen elkaar beïnvloeden. Door het proces te benaderen als individuele self-radicalization mis je veel factoren en zul je het nooit begrijpen.

Dit artikel is geschreven door Peter Bruning

Bronnen

Dalgaard-Nielsen, A. (2010). Violent radicalization in Europe: What we know and what we do not know. Studies in Conflict & Terrorism, 33, 797-814.

Geenstijl: Video van Thalys Terrorist vlak na overmeestering. http://www.geenstijl.nl/mt/archieven/2015/08/video_van_thalys_terrorist_vla.html

Spaaij, R. (2010). The enigma of lone wolf terrorism : An assessment. Studies in Conflict & Terrorism, 33, 854-870. http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/1057610X.2010.501426

Stekelenburg, Van J. & Klandermans, B. (2010). Radicalization. In: Identity and Participation in culturally diverse societies. A multidisciplinary perspective. [eds: Azzi, Chryssochoou, Klandermans, Simons]. Oxford: Blackwell Wiley.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *