Eerste burgertop van Amsterdam op 6 juni 2015

De gemeentepolitiek van Amsterdam is de laatste jaren meerdere malen in opspraak geraakt. Zo is in 2014 slechts 42 procent van de stemgerechtigde Amsterdammers naar de stembus gegaan voor de gemeenteraadsverkiezingen. Daarnaast is het stadsbestuur sterk gecentraliseerd. De voormalige deelraden zijn afgeschaft en in plaats daarvan zijn bestuurscommissies gekomen. Deze commissies zijn niet alleen kleiner dan de deelraden, maar hebben ook geen eigen budget en worden aangestuurd door de centrale gemeente. Voor een aantal betrokken Amsterdamse burgers was dit de aanleiding om eens rond te tafel te gaan zitten om te kijken hoe ze de burger meer inspraak zouden kunnen geven.

In België is men sinds 2011 begonnen met het organiseren van zogenaamde burgertoppen. De algemene opzet hiervan is dat een willekeurige groep burgers een dag lang rond tafels gaat zitten om zelf ingebrachte thema’s met betrekking tot het lokale reilen en zeilen te bespreken. Dit kan bijvoorbeeld gaan over jeugdwerkloosheid, sportclubs, duurzame energie of sociaal doe-het-zelven. Toen de zojuist genoemde betrokken Amsterdamse burgers deze burgertoppen steeds vaker georganiseerd zagen worden (ook in Nederland ondertussen), waren ze van mening dat Amsterdam er dan ook zeker één zou moeten hebben! Want, zo luidt het devies: waarom zou je alleen tijdens verkiezingen iets te zeggen mogen hebben over je eigen stad?

En zo geschiedde het: op een zonnige zaterdag kwamen zo’n 200 mensen bijeen in de Zuiderkerk. Allen benaderd op straat, via netwerken van zogenaamde ‘ambassadeurs’ van de burgertop of simpelweg omdat ze het ergens voorbij hadden zien komen. Uit een voorselectie zijn 35 vraagstukken naar voren gekomen, die allemaal aan een eigen tafel besproken zouden gaan worden. Veel mensen namen plaats aan het tafeltje met het onderwerp van hun eigen voorkeur.

De dag werd geopend door hoofd-organisator Bart Cosijn. Vervolgens deed wethouder Ivens een praatje, waarbij hij wees op het in acht nemen van de betaalbaarheid en de juridische haalbaarheid van de vele ideeën die deze dag gemaakt zouden worden. Job Cohen, die een grootschalig onderzoek doet naar burgerparticipatie, pareerde deze woorden vervolgens door te zeggen dat men zich daar vandaag vooral niet druk om zou moeten maken: creativiteit moest voorop staan op een dag als deze. Met een heel luid applaus voor de woorden van Job Cohen en een gongslag werd de eerste burgertop van Amsterdam geopend.

Ervaringen werden gedeeld, plannen gesmeed en er werden ook vooral concrete stappen uitgedacht om deze plannen ook daadwerkelijk tot uitvoering te brengen. In de eerste ronde werden er uitdagende vragen geformuleerd over de vraagtstukken. Voorbeelden zijn: “hoe kunnen we schoolkinderen met verschillende achtergronden (sociaal en cultureel) meer met elkaar in contact brengen?” of “hoe zorgen we ervoor dat 25% van de voorstellen burgertop wordt uitgevoerd zodat vertrouwen democratie wordt hersteld?”.

Uiteindelijk zijn er na een brainstormsessie in ronde twee en een plan van aanpak in ronde drie drie soorten plannen naar voren gekomen: plannen die door de burgers van de top zelf kunnen worden uitgevoerd, plannen waarbij andere organisaties of bedrijven moeten helpen of plannen waarbij de overheid een handje moet helpen. Bij de tweede soort gaat de burgertop zoveel mogelijk de benodigde organisaties faciliteren en bij de derde soort gaat er een manifest naar de overheid.

Of alle plannen uitgevoerd zullen worden en burgertoppen als deze vaste prik zullen worden in de Nederlandse democratie is natuurlijk nog maar de vraag, maar deze dag is in ieder geval een dag geweest waarop de burger inspraak heeft gehad: er zijn vele nieuwe ideeën uit voortgekomen en met veel enthousiasme zullen aanwezigen proberen te zorgen deze ideeën tot uitvoering te brengen.

Inspiratie is gedeeld en de burger heeft haar stem verheft: op naar de volgende top! Kijk voor meer info over de dag op www.burgertop-amsterdam.nl, of ga zaterdam 26 september naar de follow-up dag!

Dit artikel is geschreven door Niels Moek.