Vanuit het perspectief van een actief student binnen het Maagdenhuis: opstand voor een democratischer bestuur

Studenten en docenten van de Universiteit van Amsterdam voeren sinds november actie voor democratisch en goed onderwijs. Door het hele land hebben studenten en docenten zich aangesloten bij De Nieuwe Universiteit. De academische gemeenschap is het zat dat het onderwijs wordt bestuurd door het rendementsdenken en eist daarom zeggenschap.

Acties UvA

De acties op de UvA begonnen in november 2014 toen honderden studenten en docenten in actie kwamen tegen bezuinigingen op de Faculteit Geesteswetenschappen. Het bestuur weigerde te luisteren naar de academische gemeenschap en sleepte de studenten voor de rechter. Daar werd gedreigd met dwangsommen van een ton en vervolgens werd zowel het Bungehuis als het Maagdenhuis met veel geweld ontruimd. In totaal heeft dit CvB 56 studenten laten arresteren, waarvan er 5 in vreemdelingendetentie zijn geplaatst.

De ijzeren hand waarmee het CvB heeft geregeerd heeft de steun voor het protest alleen maar doen toenemen. Hoewel voorzitster Louise Gunning inmiddels is afgetreden zijn er nog geen structurele verbeteringen doorgevoerd. De protesten zullen dan ook doorgaan. Door heel het land worden Nieuwe Universiteiten opgericht die in actie komen.

Neoliberalisering van de universiteit

Want ook op andere universiteiten en hoge scholen heerst het rendementsdenken. Zo stijgt het aantal docenten met tijdelijke contracten en worden kleine studies geschrapt omdat ze ‘niet rendabel’ zijn. Docenten worden betaald per uitgekeerd studiepunt en per wetenschappelijke publicatie. Universiteiten verdienen het meeste geld als zij zoveel mogelijk studenten in een zo kort mogelijke tijd een diploma uitreiken. Door dit rendementsdenken staat niet de kwaliteit, maar de kwantiteit van het onderwijs en onderzoek centraal.

Het rendementsdenken wordt realiteit door een CvB dat wordt benoemd door de Raad van Toezicht. De RvT wordt direct benoemd door de Minister van Onderwijs. Dit ondemocratische systeem maakt het mogelijk dat CvB’s niet de belangen van de academische gemeenschap, maar die van zichzelf en het bedrijfsleven dienen. Neem bijvoorbeeld Jaap Winter, de voorzitter van het VU-College. Hij heeft op dit moment nevenfuncties bij Randstad Holding (commissaris), Amsterdam Economic Board (Dagelijks Bestuur) en ABN AMRO (adviseur).

Eerder richtte collegevoorzitter Jaap Winter de Duisenberg School of Finance op. De eenjarige publiek-private master zal per 1 september 2015 ophouden zelfstandig te bestaan, maar wordt ondergebracht bij de VU en UvA. Terwijl er op de VU en UvA flink bezuinigd wordt op onderwijs en onderzoek, lukt het wel om deze eliteschool aan het curriculum toe te voegen.

De Nieuwe Universiteit VU

Deze gang van zaken is niet ongewoon. De afgelopen twee jaar hebben er een handvol reorganisaties (lees: bezuinigingsrondes) plaatsgevonden aan de VU, waarvan een aantal onder leiding van Winter. Hierdoor zijn studies als Engels en hydrologie praktisch verdwenen, hebben veel docenten geen vaste werkplek meer en is zo’n 30% van het personeel dat studenten ondersteunt ontslagen.

De situatie op de VU is zelfs zo absurd dat de eerste zin van een vastgoedstrategienota luidt: ‘’De VU ziet zichzelf niet als een universiteit, maar als een Corporate Real Estate organisation.’’ Inmiddels is De Nieuwe Universiteit VU volop bezig met het verspreiden van informatie en strijden tegen het rendementsdenken (zie foto).

Hoe nu verder

Het CvB van de UvA heeft onlangs ‘’ambitieuze nieuwbouwplannen’’ aangekondigd waardoor er volgend jaar €16,5 miljoen bezuinigd moet worden op het onderwijs. Een woordvoerder van De Nieuwe Universiteit stelde dan ook dat ‘’wij blijven strijden tot er structurele veranderingen zijn doorgevoerd en als dat nodig is, zullen er nieuwe acties volgen’’.

Elke donderdag om 17:00u houdt DNU VU haar General Assembly. Check voor updates Facebook: De Nieuwe Universiteit VU.

Dit artikel is geschreven door Thomas Hofland, een derdejaars politicologiestudent aan de VU en 22 jaar oud. Revolutionair socialist en actief bij de Internationale Socialisten.