Inkomen is baas

In 1930 voorspelde de economische filosoof John Keynes dat wij in de 21e eeuw een werkweek zouden hebben van 15 uur. De technologische vooruitgang zou een mate van arbeidsefficiëntie creëren waardoor de mens minder lang hoefde te werken. Keynes beschouwde deze afname van menselijke arbeid als een luxe. In onze huidige wereld is echter een andere moraal aan de orde; werklozen worden gezien als de minderwaardigen in de samenleving. Technologische verbeteringen en het op globale schaal uitbesteden van ongeschoold werk heeft ervoor gezorgd dat het aantal banen in Nederland is afgenomen, wat onder andere meer werkeloosheid met zich meebrengt. Toch is het hebben van een baan een van de grootste behoeftes in de westerse wereld. Een werkloze in Nederland wordt verplicht te solliciteren in de hoop dat deze weer een baan zal vinden. Er moet immers toch geld worden verdiend.

Met deze houding stellen wij onszelf afhankelijk en ondergeschikt aan de kapitalistische waarde die aan geld wordt gegeven. We moeten echter niet vergeten dat wijzelf die waarde aan het economische systeem hebben gegeven. De vraag is: hoe kunnen wij deze waarde weer terugnemen?

Een suggestie hiervoor is het basisinkomen. Een basisinkomen is een vast maandelijks bedrag voor iedereen uit elke bevolkingslaag. Op deze manier biedt het basisinkomen de zekerheid die het hebben van een baan niet meer heeft. Maar het zorgt ook voor vrijheid, je mag immers met dat geld zelf weten hoe je je leven inricht. Arbeid zal niet verloren gaan, omdat de economische prikkel om meer geld te verdienen blijft bestaan. Maar een werkloze mag er dus wel voor kiezen om via een andere manier dan arbeid iets aan de samenleving toe te voegen. Dit kan bijvoorbeeld door het uitvoeren van vrijwilligerswerk of zorgen voor je naasten, een relevante kwestie in de opkomende vergrijzing.

Het basisinkomen werpt de financiële noodzaak van de 35-urige werkweek omver en toont ons de mogelijkheden van Keynes’ 15-urige werkweek. De tijd die hiermee wordt verdiend kan worden geïnvesteerd in de maatschappelijke ontwikkeling, zowel in die van het individu als die van de omgeving. In een tijd waarin alles technologischer wordt is het belangrijk om de maatschappij menselijk te houden en niet over te leveren aan de gejaagdheid van onze huidige economische maatschappij. Verschillende partijen zoals Groenlinks en D66 pleiten voor een onderzoek naar de mogelijkheid voor een basisinkomen. Ook politieke partijen zien de noodzaak in van een samenleving die onafhankelijk wordt van de waarde van geld en weer af gaat hangen van de waarde van de mens.

Lauren (20) is derdejaars politicologiestudent en wil graag schrijven over het brede veld van politiek. Ik houd mij liever bezig met het vinden van grote politieke lijnen dan me dood te staren op een alleenstaande gebeurtenis. Toch geloof ik ook in de kracht van het poldermodel. “You want change? Then learn how to compromise.”(Frank Underwood)